| Trần
Minh Khoa - Đà Nẵng (minhkhoa_tran2001@yahoo.com)
Tôi rất
vui mừng khi nghe tin Hội đồng Trị sự TW. GHPGVN đã lên tiếng
về vụ việc “Tòa Khâm”, chí ít trong thời điểm này đó
là sự tham khảo cần thiết của Nhà nước đối với vụ
việc. Một sự “trao trả” vào lúc này là bất công bằng
đối với Phật giáo, khi từ trong lịch sử, không chỉ có
chùa Báo Thiên mà rất nhiều ngôi chùa khác trên khắp cả
3 miền đều bị chiếm phá như vậy.
Trong suốt
mấy ngày nay, cả thế giới chú ý đến việc Chính phủ Úc
ra lời xin lỗi về những ứng xử tàn nhẫn và bất công
đối với những người thổ dân bản địa trong quá khứ
và xem đó là những hành vi ứng xử phù hợp với đạo lý,
công bằng. Những bồi thường thiệt hại về tinh thần, vật
chất sẽ được Chính phủ Úc triển khai sau khi chính thức
ra lời xin lỗi.
Nhìn nhận
sự việc trên với vụ “cầu nguyện đòi Tòa Khâm” ở
Việt Nam, chúng ta mới thấy hết những tổn thương tinh thần,
những thiệt hại về cơ sở văn hóa tín ngưỡng của dân
tộc và Phật giáo do Thực dân, tay sai và một số giáo sĩ
gây ra.
Nhưng những
điều đó chưa được Vatican và Giáo hội Công giáo Việt
Nam nhìn nhận (và chỉ cần nhìn nhận thôi, chứ chưa nói
đến việc phải bồi thường những cơ sở vật chất) thì
hành vi “cầu nguyện đòi Tòa Khâm” đã thêm một lần nữa
làm tổn thương đến tinh thần của những người Phật tử
Việt Nam.
Giáo Hội
Vatican đã từng nhìn nhận lịch sử Giáo Hội là một chuỗi
“các tội đã phạm trong khi phục vụ chân lý, các tội đã
làm tổn thương đến sự hiệp nhất Kitô giáo, các tội chống
lại dân tộc Israel, các tội chống lại tình yêu, hòa bình
và kính trọng đối với các nền văn hóa và các tôn giáo,
các tội chống lại phẩm giá của người phụ nữ và sự
hiệp nhất của loài người, và các tội phạm đến các quyền
cơ bản của con người” (VietCatholic 19/3/2000).
Với những
tội lỗi mà Vatican thú nhận trên, chẳng lẽ những vụ chiếm
phá chùa chiền của Phật giáo Việt Nam, đàn áp Phật giáo
Việt Nam, thủ tiêu và đồng hóa văn hóa Việt Nam lại không
phải là một cái tội trong những cái tội mà Vatican đã từng
trực tiếp hay gián tiếp chỉ đạo thực hiện hay sao?
Tôi cho rằng
nhà thờ Lớn xây dựng đã nguyên vị nhiều năm nay chúng
ta không nói đến. Nhưng với thái độ tôn trọng lịch sử
và sự thật, tôn trọng những giá trị văn hóa của nhân
loại, tôn trọng những giá trị và công hiến to lớn của
Phật giáo Việt Nam với dân tộc Việt Nam, Nhà nước nên
xem xét cùng với các bên để sử dụng phần đất tòa khâm
để nếu không phục dựng được ngôi chùa Báo Thiên lừng
danh thì cũng trở thành một viện bảo tàng văn hóa Phật
giáo nhằm quy tập những di sản văn hóa Phật giáo trên mảnh
đất Thăng Long, để du khách trong và ngoài nước hiểu hơn
về lịch sử Phật giáo trên mảnh đất này.
Việc phục
dựng di sản Phật giáo chùa, tháp Báo Thiên sẽ thể hiện
những thái độ văn hóa ứng xử cần thiết, phù hợp, làm
nền tảng cho những công lý và công bằng đối với quá khứ,
hiện tại, tương lai của tinh thần nhân văn tốt đẹp mà
chính dân tộc Việt Nam đã gây dựng.
Thiện
Hảo - CHLB Đức (hongmanh_07@yahoo.de)
Nam-mô Phật
bản sư Thích-ca Mâu-ni, Đệ tử cung kính đảnh lễ Hoà Thượng
cùng chư tôn đức. Con vô cùng hoan hỷ đón đọc thư của
Hoà Thượng nói lên ý kiến của Giáo hội Phật giáo Việt
Nam về di sản đất Chùa Báo Thiên. Thư của Hoà Thượng hoàn
toàn phù hợp với tâm nguyện của những người Phật tử
chúng con; Thư cũng được đưa ra đúng lúc và phù hợp với
cách xử thế truyền thống của Dân tộc Việt Nam.
Chúng con
đã theo dõi sát và lo lắng cùng diễn biến chung quanh "Toà
Khâm“ những ngày cuối năm 2007 và đầu năm 2008. Thứ nhất
đây là nỗi đau do lịch sử còn để lại; thứ hai là trong
những người thân quen cùng tộc Việt của con cũng có người
là tín đồ giáo hội Thiên Chúa. Khi trao đổi cùng bạn hữu,
con đã có trình bày như sau: "Không có giáo thuyết nào là
vô nghĩa lý; Vấn đề là chúng có “hội nhập” được
vào đời sống Dân tộc hay không, có phục vụ cho sự phát
triển cộng đồng Quốc gia hay không? Nếu các tôn giáo và
các giáo đoàn / đảng phái của nó lấy/bị áp lực bên ngoài
mà làm tổn hại lợi ích Quốc gia, phá hoại hay làm yếu
khối đoàn kết Dân tộc thì thực sự chúng không có lý do
tồn tại lâu dài...“
Chúng con
biết Phật giáo đã có truyền thống lâu dài đóng góp vào
công cuộc lập quốc và hộ quốc. Những lễ hội tưng bừng
khắp nơi trong những ngày xuân này chính là sự tưởng nhớ
của mọi người dân về truyền thống thiêng liêng đó.
Đọc những
bài như Từ hàng cột hiên chùa Bà Đá nghĩ về công thổ
và hòa hợp Tôn giáo trong lòng Dân tộc, Vụ đòi tòa khâm:
câu chuyện về chiếc giếng cổ và cây thánh giá, ... con càng
thấm hiểu tinh thần Bi - Trí - Dũng của đạo Bụt-đa.
Con hy vọng
công đạo sẽ được nhìn nhận và di tính giếng cổ cũng
như Báo Thiên Bảo tháp và Chùa chưa bao giờ mờ phai trong
tâm trí dân tộc sẽ có ngày trở về cùng Thăng Long ngàn
năm văn vật. Cung kính, Xuân vui 2008.
Trương
Công Khanh - Australia (truong_congkhanh@yahoo.com)
Tôi đọc
được bài viết: “Bàn về Luật Đất Đai” (phần thứ
ba - Sự xung đột giữa luật pháp và thực tế) trên x-caphevn.org,
cũng nói đến pháp luật và thực tế. Bài viết có đoạn:
“Trong tập quán của nhiều nơi, đất hương hỏa có ba đặc
tính pháp lý: không chuyển dịch được, không bị sai áp được
và không bị tiêu diệt thời hiệu. Sau ngày Giải phóng, khái
niệm đất hương hỏa được nhắc đến trong Thông tư 81/TANDTC
ngày 24-7-1982 của TAND tối cao hướng dẫn giải quyết các
tranh chấp về thừa kế, theo đó, Khoản 1, Chương II nêu rõ:
đất đai (kể cả canh tác, đất ở, hương hỏa) không thuộc
quyền sở hữu riêng của công dân nên không thể là di sản
thừa kế… Tại Bộ luật Dân sự, Khoản 2, Điều 637 lại
quy định quyền sử dụng đất cũng thuộc di sản thừa kế
và để lại thừa kế… Điều 673 cũng quy định trong trường
hợp người lập di chúc có để lại một phần di sản dùng
vào việc thờ cúng thì phần di sản đó không được chia
thừa kế, và được giao cho một người đã được chỉ định
trong di chúc quản lý… Như vậy, khái niệm hương hỏa trong
hệ thống pháp luật từ xa xưa tới nay đều được thừa
nhận. Thế nhưng các quy định về quản lý và sử dụng nhà
đất đã không quan tâm đến định chế này”. Nếu pháp
luật Việt Nam quan tâm đến định chế này, chắc chắn những
chùa chiền bị chiếm phá sẽ được hoàn trả về cho Phật
giáo, đúng như tính pháp lý chung trên thế giới. Nhà Nguyễn
đã cho triệt phá nhiều nhà thờ xây trên đất chùa tại
cố đô Huế (khi đó là kinh đô).
Chỉ tiếc
rằng chùa Báo Thiên là một ngôi chùa trong những ngôi chùa
ở quá xa kinh thành nên không giữ được vì “nước xa không
chữa được lửa gần”. Và cũng phải kể đến âm mưu của
Nguyễn Hữu Độ khi cùng với Giám mục Puginier chiếm phá
chùa Báo Thiên, trong khi nhẽ ra ông ta phải tâu với triều
đình về việc tu bổ, sửa sang lại chùa. Từ xa xưa, đất
đình chùa, đền miếu đều được coi là đất hương hỏa,
tùy theo mức sắc phong mà được ban thêm ruộng đất, tiền
bạc để phục vụ cho việc tế tự, cúng lễ lâu dài. Ngay
ở các nước phương Tây, nhiều nơi, đất của tôn giáo có
giá trị vĩnh viễn, mọi sự chiếm đoạt đều phải hoàn
trả lại, nên nếu chiếu theo pháp lý thì đất chùa Báo Thiên
phải trả về cho Phật giáo mới đúng. Ngay cả nhà thờ Lớn,
nếu ở những quy định pháp luật phổ biến về “sở hữu
chủ” trên thế giới, thì người Phật tử vẫn có quyền
đấu tranh để đòi trả lại. Nhưng vì tinh thần khoan dung
tôn giáo, người Phật tử ứng xử như vậy vì nghĩ đến
công cuộc hòa hợp chung, chứ thực chất nếu thống kê hết
thì số chùa bị chiếm phá để xây nhà thờ mà người Phật
tử đủ tư cách đòi lại không chỉ là con số một vài chục.
Khi vụ “cầu
nguyện Tòa Khâm” chưa chấm dứt, nhiều trang web Công giáo
đã thổi bùng cái “công lý” (mà vốn dĩ mảnh đất “Tòa
Khâm” do chiếm phá chùa Báo Thiên của Phật giáo một cách
phi công lý mà có) để đòi một cái gọi là “tài sản lâu
đời của Giáo hội”. Sau vụ việc “Tòa Khâm”, nhiều
thông tin Công giáo đã cho rằng Chính phủ sẽ trả lại “Tòa
Khâm” cho Vatican để đáp lại thịnh tình của Giáo hoàng,
và thách thức về việc phản ứng của Phật giáo sẽ chỉ
là một trò cười khi sự việc “trao trả” diễn ra. Theo
tôi, trước những thách thức kiểu bất chấp lịch sử và
lương tâm, đạo đức đó, ở sự việc “Tòa Khâm” vốn
là chùa Báo Thiên, người Phật tử nên thể hiện chính kiến
của mình một cách thiết thực hơn nữa. Tôi nghĩ, thư phản
ứng chính thức của Hội đồng Trị sự GHPGVN vào lúc này
là vô cùng sáng suốt và cần thiết. Bởi mọi lịch sử chiếm
phá một cách phi pháp không thể được hợp thức hóa dưới
bất cứ danh xưng gì. Đó mới chính là công bằng, công lý,
đạo đức và lương tâm mà cả xã hội loài người đang
theo đuổi, đề cao.
Chánh Lạc
Khiêm - Cà Mau (huungoc_64@yahoo.com.vn)
Tôi rất
hoan hỷ vì cuối cùng thì Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam cũng
đã lên tiếng chính thức về mảnh đất khi xưa là Chùa Báo
Thiên mà nay là nhà thờ lớn Hà Nội. Sự lên tiếng này thật
đúng lúc và hợp lý. Đúng tinh thần khế lý, khế cơ của
Đạo Phật. Tôi tin tất cả Phật tử Việt Nam, trước hết
là công dân của nước Việt Nam độc lập, có chủ quyền,
luôn gắn bó, đồng hành với đất nước, dân tộc trong những
lúc nguy nan, thăng trầm trong quá khứ bi tráng của dân tộc,
thì ngày nay nhất định cũng sẽ đồng hành cùng vận nước.
Tôi luôn
xác tín rằng người Phật tử Việt Nam chỉ có mỗi một
nguyện vọng thiết tha: làm cho đất nước Việt Nam hùng cường,
hạnh phúc. Tôi cũng tin rằng các vị lãnh đạo các cấp -
nhất là các cấp cơ sở - qua sự kiện "đòi đất" của người
Ca-tô La-Mã đã nhận thấy rõ bản chất của toàn bộ vấn
đề và sẽ có ứng xử thích hợp với họ trong tương lai.
Tôi cũng
tin tưởng rằng, qua vụ toà khâm, sự kiện Đại Lễ Vesak
Liên hợp Quốc tại Việt Nam lại càng được tổ chức trang
nghiêm, trọng thể hơn! Đại lễ Phật Đản năm nay sẽ lại
càng thêm phần khánh hỷ như đúng tinh thần "Sự tác nghịch
là sự tác thành..." trong 10 điều Tâm Niệm (Luận Bảo Vương
Tam Muôi)!
Lê Nam
Thắng - Hà Nội (lnt_hnvn@hotmail.com)
Việc sử
dụng mảnh đất toà khâm sứ cũ cần tôn trọng những giá
trị lịch sử, giá trị văn hoá, giá trị đạo đức truyền
thống và giá trị thực tiễn hiện tại.
Về mặt
lịch sử, ai cũng biết mảnh đất đó có một ngôi chùa lịch
sử lừng danh đất Thăng Long ngàn năm, đã từng có một trong
tứ đại khí của Việt Nam. Vì vậy, sẽ là tốt nhất nếu
Nhà nước và nhân dân Thủ đô cho phục dựng lại chùa Báo
Thiên và Tháp Báo Thiên trên một phần mảnh đất đó. Du
khách và nhân dân đến thăm thủ đô sẽ có dịp ôn lại
lịch sử, vun đắp sự tự hào dân tộc.
Về mặt
đạo đức, việc thực dân Pháp cho phá chùa Báo Thiên xây
Nhà thờ lớn và Toà khâm sứ rõ ràng là một hành vi phi đạo
đức của kẻ thực dân xâm lược và kỳ thị tôn giáo. Ngôi
chùa Báo Thiên vào thời điểm đó có thể không có người
quản lý, nhưng chùa chiền thì không bao giờ vô chủ, bởi
vì sở hữu chùa chiền là thuộc về nhân dân: "đất vua,
chùa làng, phong cảnh bụt". Không thể viện cớ cùa không
có sư, không có người quản lý mà phá chùa đi xây nhà thờ,
nhất là đó lại là ngôi chùa có lịch sử hàng ngàn năm.
Việc một số giáo sĩ Công giáo ngày nay cố tình lờ đi sự
thực lịch sử đó cũng là hành vi thiếu đạo đức, thậm
chí tự nhận mảnh đất đó là của tổ tiên, cha ông mình
(lời của Giám mục Thái Bình). Vì vậy, việc ứng xử một
cách có đạo đức là những người tự nhận là chủ sở
hữu của mảnh đất Toà khâm sứ cũ là Giáo phận Hà Nội
nên đề nghị Nhà nước cấp một phần mảnh đất đó để
phục dựng chùa Báo Thiên và tháp Báo Thiên. Đó là hành động
sám hối trước tội lỗi của những người đi trước đá
phá chùa xây nhà thờ, thể hiện một sự ứng xử đẹp tôn
trọng đạo lý theo truyền thống của người Việt Nam (vì
giáo dân, giáo sĩ trước hết phải là công dân Việt Nam,
chấp hành pháp luật Việt Nam, chứ không phải ngoại kiều
của Vaticăng).
Về mặt
thực tiễn, chúng ta cũng cần phải quan tâm đến nhu cầu
sử dụng đất đai của người Công giáo, vì họ cũng là
công dân Việt Nam. Nhà nước nên giao diện tích nhà Toà khâm
sứ cho Giáo hội Công giáo làm trụ sở Hội đồng Giám mục,
chỉ giao phần diện tích đất có Toà khâm sứ cũ. Phần đất
còn lại giao cho Phật giáo phục dựng chùa Báo Thiên và Tháp
Báo Thiên. Đó là hành vi ứng xử phù hợp với lịch sử,
với đạo đức và với pháp luật và thực tiễn hiện hành.
Hoang Tri
- USA (trihoang49@hotmail.com)
Chân thành
cảm tạ HT. Thích Trung Hậu đã thay mặt Giáo hội Phật giáo
Việt Nam để lên tiếng về vụ Toà khâm sứ cũ. Mảnh đất
này là di sản thiêng liêng của cả dân tộc Việt Nam, không
riêng gì Phật giáo hay Thăng Long. Đây là niềm tự hào của
cả dân tộc. Ước mong chính quyền phục hồi công đạo và
danh dự cho đất nước.
Thích Hải
Ấn - Huế (tudamhue@gmail.com)
Nếu chính
phủ trả lại phần đất trên thì nên trả lại cho Giáo hội
Phật giáo Việt Nam. Vì đây là sở hữu của Phật giáo từ
thời Lý Trần.
Vũ Duy
Tùng - Hải Phòng (seacity2369@gmail.com)
Tôi nghĩ
nếu bên Công giáo mà làm áp lực quá thì Nhà nước cứ thí
mảnh đất ấy cho họ. Sự vụ đòi Toà khâm sứ cũ cho thấy
được bản chất của vấn đề: tôn giáo nào đồng hành
với dân tộc, tôn giáo nào đồng hành với Vaticăng. Qua đây,
hy vọng Nhà nước sẽ tạo nhiều điều kiện để Phật giáo
phát triển, coi đạo Phật là giường cột cho việc xây dựng
nền văn hoá đạo đức của dân tộc, vì chỉ với đạo
Phật và một số đạo khác như Cao Đài, Hoà Hảo, đạo Mẫu...,
đất nước Việt Nam mới thực sự độc lập, tự chủ, có
bản sắc riêng, có nền văn hiến riêng.
Người dân
Việt Nam, đồng bào Việt nam sẽ khó chấp nhận một giáo
sĩ nào mà nghe chỉ thị từ ngoại bang hơn sự quản lý của
Nhà nước.
Tôi cũng
mong đồng bào Phật tử hãy mạnh dạn, hãy dấn thấn làm
việc, học tập, xây dựng dân giàu nước mạnh, hãy tích
cực đóng góp cho sự phát triển của Phật giáo, vì đóng
góp vào sự phát triển của Phật giáo cũng có nghĩa là đóng
góp vào nền độc lập, tự chủ và giàu mạnh của dân tộc.
Nếu quý
độc giả có ý kiến về vấn đề này, xin bấm vào đây
hoặc gửi thư về địa chỉ trisu@phattuvietnam.net
|
