Vài Khía Cạnh Về Người Thượng

Trên Các Vùng Cao Nguyên Việt Nam

Phan Minh Tài
 



Trong thời chiến tranh VN, chủ lực quân bộ đội Bắc Việt lẫn các lực lượng du kích địa phương (do "thoát ly", nhảy núi) trên các vùng Cao Nguyên sống nhờ vào sự bao che, đùm bọc, tiếp tế của các buôn làng sắc tộc thiểu số rất nhiều, nhất là dân tộc Thượng. Sau ngày 30.4.1975 những anh chàng nhảy núi rời khỏi rừng Trường Sơn xuôi miền duyên hải đă kể cho những người dân nghe như thế. Bản nhạc ǵ đó của CS trong thời chiến có nhan đề "Tiếng Chày trên Sóc Bom Bo" (?) đă chứng minh là họ gắn liền rất mật thiết với các dân tộc thiểu số, cho dù "Tiếng Chày Trên Sóc Bom Bo" là của sắc tộc nào (Tầy, Nùng, Mèo hay Thượng...). Không tận lực gây cảm t́nh để chiêu dụ các sắc tộc thiểu số sống dọc theo rừng Trường Sơn về phe "ḿnh" (CS) th́ họ sẽ rất là khốn đốn, v́ mỗi khi chuyển quân, dừng chân ở đâu th́ sẽ bị bại lộ hết bởi những người của các sắc tộc thiểu số này. Tai hại không thể tránh khỏi là Không Lực Hoa Kỳ lẫn VNCH hồi đó trong những lúc oanh kích mà làm cho buôn làng của họ bị phá hủy, thân nhân của họ bị chết là rơi vào t́nh huống xô thật mạnh họ dính vào với những anh chàng "bộ đội" đang ẩn náu để tồn tại trên rừng Trường Sơn. "Tuyên huấn" của VC hồi đó hướng dẫn cho những anh bộ đội của họ sẵn sàng lễ phép kêu mấy ông bà già Thượng bằng cha bằng mẹ, nhất là "già làng". Chỉ huy quân đội CS c̣n phong cấp, gắn huy chương, quân hàm, tuyên dương công trạng cho những anh chị Thượng "thâm niên công vụ" và "lập nhiều thành tích" đáng kể trong việc "chống Mỹ cứu nước". Cho nên, sau năm 1975 có những ông Thượng làm đến chức "Phó Viện Kiểm Sát Nhân Dân tỉnh Gia Lai KonTum". Nếu có ai, trong lúc nào đó gặp dịp lên vùng Cao Nguyên Trung Việt, vùng Pleiku mà hỏi một ông Thượng có tên là "anh hùng Núp" th́ hầu hết mọi người dân xứ đó ai cũng nghe biết cả. Ông Thượng này từ hồi kháng chiến chống Pháp, ông ta chỉ dùng có mỗi cây cung (nỏ, ná tên), vót những mũi tên bằng tre, đoạn tọng vào một ống tre khác c̣n để nguyên, và cứ mỗi sáng thức dậy cả làng xúm nhổ nước miếng bẩn vào đó tạo thành chất độc. Chỉ mỗi cây cung, và bằng vào sáng kiến nông dân rẫy bái thật dơ dáy như thế, nhưng ông Thượng nầy đă núp trong những bụi rậm hạ sát rất nhiều lính Pháp. Trong khi đó th́ lực lượng viễn chinh Pháp chẳng biết ông ta đang núp ở đâu. Đó là lư do người ta đă mệnh danh cho ông nôm na là "anh hùng Núp".

Sau năm 1975 CSVN đương nhiên vẫn tiếp tục chiêu dụ người Thượng, phong cho họ cái chức là "những người trông coi và quản lư rừng núi" (cái này làm tôi nhớ đến bộ truyện Tây Du Kư khi Ngọc Hoàng Thượng Đế phong cho Thạch Hầu Vương Tôn Ngộ Không cấp tước Bật Mă Ôn, hay Mă Ôn Bật. Nếu phong cho chức Phụ Bật = Nguyên Bật, nghĩa là quan tể tướng giúp vua th́ có đỡ hơn không?). Việc này tôi biết được là đâu những năm của thập niên tám mươi có một đám thanh niên Thượng chận lối về từ trong rừng và giết chết mấy thanh niên "dân tộc Kinh" (người Việt) để cướp mấy ba lô Trầm Hương của họ. Sự vụ đă bị ṭa án tỉnh B́nh Định truy tố và tuyên án tử h́nh đối với đương sự đầu tàu chủ mưu. Lúc bấy giờ cả làng Thượng kéo ra tỉnh lỵ yêu cầu đừng xử tử h́nh, nếu không họ "bỏ", họ "không trông coi rừng núi nữa". Việc như thế, chỉ xảy ra đối với những người Thượng đă được giao lưu tiếp cận.../ C̣n nhóm Fulro th́ vô phương. Fulro không thích VNCH. Fulro cũng không ưa CS. Fulro đă từng làm lục lâm thảo khấu, trang bị súng đạn chận đường thu tiền măi lộ trên con đường 14 (quốc lộ 14 từ Pleiku đi vào hướng Ban Mê Thuột) và hạ sát tài xế trong những năm cuối của thập niên bảy mươi. Người tài xế của một chuyến xe nọ mà tôi biết được khi bị Fulro Thượng cho ăn một băng đạn xuyên qua lồng ngực là người cùng quê. Nhưng thật may mắn cho hơn 50 hành khánh trên xe là, người tài xế c̣n chút ư thức trong đầu là anh ta dừng xe lại, tắt máy và kéo thắng tay trước khi gục đầu vào tay lái: tắt thở. Anh chàng tài xế lái chuyến xe định mệnh đến với chỉ riêng ḿnh này là cư dân của Xă B́nh Tường, Huyện Tây Sơn (Quận B́nh Khê cũ) thuộc tỉnh B́nh Định.

Tôi là người miền Trung, và thân nhân họ hàng của tôi hiện nay đang cư trú, làm ăn sinh sống có đủ trên các tỉnh vùng Cao Nguyên Trung Việt từ trước năm 1975 đến giờ. Cho nên, nếu nói về dân tộc Thượng th́ tương đối tôi có được một số cơ hội hiểu biết về họ để chia sẻ vào đây nhân khi nhận được "Thông Cáo Báo Chí Làm Tại Paris ngày 17.3.2011" mà trong đấy có nói về sắc tộc thiểu số. V́ là sự chia sẻ chung chung, để rồi sau đó ai muốn nghĩ, muốn nhận xét để cho ra cảm nghĩ như thế nào th́ tùy quyền của mỗi người. Như vậy, dĩ nhiên nó không phải là ư nghĩa phản hồi ǵ với cơ sở Quê Mẹ, mặc dù ở phần cuối của "Thông Cáo Báo Chí" có ghi "Liên lạc: Ủy ban Bảo vệ Quyền Làm Người Việt Nam : Penelope Faulkner + 33 1 45 98 30 85" là một phụ nữ người Anh lấy tên của Nguyên Phi Ỷ Lan dưới triều Lư Thánh Tông (1054-1072). Xin cảm ơn cơ sở Quê Mẹ đă gởi cho tôi bản "Thông Cáo" nói trên, làm duyên gợi cảm đến những hồi ức trong tôi khi nói về một số sinh hoạt đời sống của những người Thượng trên các vùng Cao Nguyên VN một khi tôi biết được.

Xin chia sẻ tiếp:

Nơi "địa bàn" thuộc tỉnh Gia Lai hay KonTum, Ban Mê Thuộc ǵ cũng vậy, nếu có ai đến tận các Huyện như Xă Gào, Chư Pă,... chẳng hạn th́ với kế sách chiêu dụ một dân tộc thiểu số kém mở mang, không có văn tự (xưa nay những người Thượng thường hay dùng giây thắt gút để áp dụng vào việc đếm số), CSVN ngay sau năm 1975, họ cho mở mỗi huyện Thượng ít nhất một trường Tiểu học. Các cô cậu Thượng nào chịu đi học th́ hằng tháng nhận được một số gạo. Các vị biết sao không? Các cô cậu Thượng nầy đâu có chịu ăn gạo khi lănh (thường là họ ăn gạo Thượng, thơm và dẻo gần như nếp). Thế là các cô cậu này bèn mang ra Thị tứ để bán rồi râm vào chợ mua những thứ như vải, đường, cá khô, muối, nước mắm. Lúc dư chút đỉnh th́ kéo nhau xề vào một "quán cốc" bên đường làm vài xị "ba xi đế". Đôi lúc măi đến khi mặt trời ngă bóng hoàng hôn, mặt mày cậu nào chú nấy đều đỏ kè th́ mới kéo nhau về làng. Phải nói ngay, tuy kém văn minh, sống nghèo cùng cơ cực, quanh năm chỉ một mùa lúa (truyền thống của họ), nhà cửa giản dị hơn so với phần đông người Việt, nhưng, tánh t́nh của họ rất là đàng hoàng, đặc biệt là tội ăn cắp ăn trộm rất hiếm xảy ra trong tâm tánh người Thượng. Mấy cậu trai Thượng nào "quan hệ bậy" sẽ bị hội đồng già làng trị tội bằng cách nhốt vào rọ rồi đặt xuống nước (chừa từ cổ trở lên) cho đĩa đói thăm hỏi, hoặc trói vào gốc cây chọc cho kiến lửa trào từ đất lên chân bu cắn một hồi th́ chắc chắn sẽ thấy đến 10 ông trời. Khó dám lạng quạng, chệnh choạng, lôi thôi ǵ nữa hết. Họ th́ hiếm khi ăn cắp ăn trộm (hiếm thôi chứ không có nghĩa là không có), c̣n người Kinh (Việt) nào một khi bắt trộm heo gà của họ, nếu bắt tại trận th́ họ sẽ kéo cả làng xúm lại rồi hạch toán là con heo này, con gà này bao lâu nữa sẽ đẻ ra bao nhiêu con, bao nhiêu trứng. Sau đó trứng, con, của hai chị trước sẽ tiếp tục sinh con đàn cháu lũ trong một năm là bao nhiêu chẳng hạn rồi buộc kẻ gian phải bồi thường thiệt hại. Những tài xế lái xe nào không may cán phải heo, ḅ, gà, vịt của họ cũng sẽ phải bị tính toán trong vấn đề bồi thường tương tự. Không biết ngày nay, với kiểu cách buộc phải bồi thường như vậy có c̣n tồn tại (?!).

Đất đai ven vùng rừng núi, khi phong trào cổ xúy trồng hồ tiêu, cà phê th́ dân tộc Thượng cũng bắt chước người Kinh khai khẩn, tạo được những thửa đất thật là có lư. Thế rồi, người Kinh từ các tỉnh phía Bắc cũng như vùng duyên hải di cư đến ngày càng đông, ngoài việc chen nhau khai khẩn, họ ḍ la và mặc cả giá cả có thể được th́ bán cho họ, nếu muốn có tiền mua xe gắn máy hay xe đạp mà chạy. Dại ǵ không bán, người Thượng hay nghĩ thế. Đất ở rừng núi chứ của ông của cha ǵ ḿnh đâu. Bán, lấy tiền mua xe, mua quần áo, đủ các thứ mà người Kinh có, thậm chí mua bia nhậu rồi sẽ chặt cây, đốt rẫy, cuốc đất tạo nên những mảnh tiêu hay cà phê khác.

C̣n chuyện tôn giáo? Tôi tức cười về một câu chuyện thật là thế này: "Dao Thiến Chua (Đạo Thiên Chúa), Dao Phát ( Đạo Phật) hay Dao Cạo Dái (Đạo Cao Đài) ǵ cũng được hết há, miễn họ cho ḿnh đồ ăn", mấy cô cậu Thượng thường hay nói thế. Trở lại nói chuyện đứng đắn, nghiêm chỉnh: CSVN, Thiên Chúa giáo, Tin lành và Phật giáo đều có nỗ lực chiêu dụ, gây thiện cảm với các sắc tộc thiểu số trên các vùng Cao Nguyên để họ trở thành người có cảm t́nh với chế độ hay thuộc về tín đồ của ḿnh. CSVN có dành một số dễ dăi cho người Thượng hơn là người Kinh, na ná cùng dạng theo kiểu Bắc Mỹ và Úc đă dành nhiều quyền lợi cho người da đỏ và thổ dân bản địa ở Úc. Ví dụ: Người Thượng ở vùng rừng núi rất khó buộc họ đóng thuế - vàng họ đăi, trầm hương họ kiếm được là chuyện của họ chứ đụng đến là sinh chuyện phiền phức ("ông vua cũng thua thằng khùng" là trường hợp này). Lĩnh vực tôn giáo th́ phải nói Tin lành là tổ chức đi sâu, sát và sử dụng bả vật chất nhằm dụ khị lôi kéo người Thượng nhiều nhất. Song song, Tin lành cũng là hệ phái tôn giáo hay xúi giục người Thượng đụng chạm đến người Kinh nhiều nhất. Tin lành cũng gieo vào đầu óc người Thượng về quyền sở hữu đất đai hầu hết chiều dài vùng Cao Nguyên VN là của cha ông tổ tiên của họ. Tin lành cũng thất sách một cách tai hại là năm 2001 xúi người Thượng kéo ra phố biểu t́nh nhưng không hướng dẫn họ thể hiện thái độ khéo léo để đâm ra thất bại. Chẳng hạn, khi xuống phố Pleiku, cầm than củi vẽ lên tường nhà của người ta hàng chữ "nhà này là nhà của ḿnh th́ ḿnh cứ ở". Trường hợp như vậy, mặc nhiên trở thành cơ hội rất tốt cho chính quyền CSVN là khỏi cần họ nhọc công chi cho lắm. Chỉ nội những chủ nhân người Kinh ở phố là dư lực lượng để họ bẻ găy một cuộc biểu t́nh. Trong số những thanh niên Thượng lúc đó họ là bạn của một số thanh niên người Kinh, khi hỏi: "Tại sao tụi bay xuống phố ồn ào làm rùm beng chi vậy?" Trả lời: "người ta cho mỗi người năm chục ngh́n với năm gói ḿ th́ dại ǵ không đi". Ông Mục sư Nguyễn Công Chính cũng thất bại trong việc chích máu vẽ lên áo của những đứa trẻ thơ con của ông. Tại sao thất bại? V́ tâm lư các quốc gia phương tây sẽ khinh thường hành động lôi trẻ vị thành niên vào hành vi như thế từ những kinh nghiệm ở Mỹ. Và do đó, không thể tránh khỏi sẽ trở ngại trong việc kêu cứu mỗi khi bị CSVN đàn áp.

Việc làm sao để ảnh hưởng lư tưởng tôn giáo của ḿnh vào các sắc tộc thiểu số th́ Phật giáo là rời rạc, riêng rẽ nhất và phần nhiều nếu có là do tự phát từ mỗi cá nhân nơi mỗi chùa. Phật giáo do đó cũng nghèo về tài chính để cung ứng, giải quyết một chương tŕnh hoằng pháp cho các sắc tộc thiểu số mỗi khi nó hiện lên trong đầu của một vị tăng nào đó (vậy mà, trái ngang thay, lại có người dám ngỗ ngược tố cáo các chùa là những nơi "v́ tiền", "v́ bao tử"). Tin lành cho ăn, phát lương, đào tạo được những cán bộ là những ông Mục sư người Thượng. Phật giáo th́ chưa ai có thể đào tạo ra được một vị Tỳ kheo giảng sư người Thượng nào.

Quan điểm của tôi vẫn là ủng hộ những đ̣i hỏi chân chính của mọi người dân, mọi sắc tộc. Tuy nhiên tôi không đồng quan điểm với những thái độ, những hành vi gieo vào đầu óc các sắc tộc thiểu số một khi họ trở thành tín đồ trong tôn giáo của ḿnh về những âm mưu tự trị, một quốc gia riêng biệt. V́ rằng, gịng máu như thế sẽ đưa đất nước đến bờ vực thẳm của những cuộc nội chiến sau này. Ngay như ở hải ngoại đây, công dân Hoa Kỳ, Canada hay Úc Đại Lợi, ai dám đứng ra xúi giục dân da đỏ hay thổ dân Úc tách rời ra khỏi hệ thống quản trị bởi luật pháp hiện tại? Chớ có vội chụp mũ tôi đấy! Tôi liệng xuống đất ngay chứ không đội đâu. Viễn tượng những cuộc nội chiến lôi thôi sẽ rất dễ xảy ra sau này lên đất nước và dân tộc VN nếu các tôn giáo nào cổ xúy, dung túng những hành động quá mức hung hăng. CSVN thoái trào, chính phủ nào sau đó cũng sẽ phải ́ lên đôi vai của ḿnh gánh nặng rất là phiền về vấn đề sắc tộc và tôn giáo. Không gian lẫn thời gian cũng như trạng thái mà tôi muốn nói ra ở đây là như thế. Đâu phải chỉ riêng người Thượng, mà có đến mấy chục sắc tộc khác nhau từ Bắc chí Nam. Dân tộc Chàm ở Phan Rang, người Khmer vùng châu thổ Sông Cửu th́ chính phủ nào sau này cũng phải nhận lấy trước họ những vấn đề nan hành nan quyết.

Ông VVA hiện nay đă ở tuổi 7, 8 mươi, ở hải ngoại trước năm 1975 đến giờ, không biết ông đă có từng chung đụng đời sống với một sắc tộc thiểu số nào ở VN hay không th́ tôi không biết. Có điều chắc chắn là ông thường xuyên theo dơi những diễn biến về sắc tộc qua truyền thông đại chúng, qua trường hợp đưa tin đặc biệt từ trong nước, và qua những nhân vật tranh đấu hộ cho những người khác về quyền làm người như tiêu điểm "Thông Cáo Báo Chí..." mà ông đă gởi đến cho tôi đây.

Ngay vào đầu của bản "Thông Cáo Báo Chí..." tôi đọc được câu này:
"Bà Gay McDougall, Báo cáo viên LHQ đặc nhiệm vấn đề sắc tộc đến điều tra Việt Nam tháng 7.2010. Bà vừa công bố bản Phúc tŕnh chuyến đi điều tra này trước Hội đồng Nhân quyền LHQ ở Genève hôm 15.3 vừa qua. Qua bản phúc tŕnh bà than phiền “nhiều trở ngại ngăn cản các cơ hội gặp gỡ trực tiếp khi thiếu mặt các viên chức chính quyền”".

Với đoạn của bà Gay McDougall: "nhiều trở ngại ngăn cản các cơ hội gặp gỡ trực tiếp khi thiếu mặt các viên chức chính quyền", thực t́nh tôi thắc mắc về việc "ngăn cản các cơ hội gặp gỡ trực tiếp khi thiếu mặt các viên chức chính quyền". Ở đây, "ngăn cản các cơ hội gặp gỡ trực tiếp", phải chăng là "gặp gỡ trực tiếp" với các sắc tộc chứ không phải "gặp gỡ trực tiếp" với "viên chức chính quyền" CSVN? Hay nói cách khác, v́ họ đă tự vắng mặt nên mới làm cho bà bị "trở ngại ngăn cản các cơ hội gặp gỡ trực tiếp" (các sắc tộc). Có lẽ tôi không lầm là trước đây, khi các nhân vật quốc tế đến VN muốn gặp ai để t́m hiểu, thu thập sự t́nh th́ thường là họ bị theo dơi, bị ngăn cản hoặc dàn cảnh. Điều tôi thắc mắc là nếu các viên chức CSVN "thiếu mặt", để cho bà Gay McDougall muốn đi đâu th́ đi, muốn gặp ai th́ gặp, muốn "điều tra" t́m hiểu vấn đề ǵ th́ đó là cơ hội tốt cho bà chứ sao lại đ̣i hỏi phải có mặt các viên chức chính quyền để làm ǵ? Hay là, v́ "thiếu mặt các viên chức chính quyền" hướng dẫn, làm cho bà Gay McDougall không biết đường để đi đây đi đó? Hoặc v́ "thiếu mặt các viên chức chính phủ" cho nên các sắc tộc sợ liên hệ với người ngoại quốc sẽ sinh ra phiền phức sau khi bà bỏ đi nên họ không dám kéo đến để gặp bà? Bà Gay McDougall với tư cách là "Báo cáo viên LHQ đặc nhiệm vấn đề sắc tộc đến điều tra Việt Nam" nhưng khi đến VN rồi trở về lại than phiền có vẻ thất vọng vào một chuyến đi điều tra như thế chứng tỏ chính quyền CSVN xem thường tổ chức LHQ chăng? Hay bà Gay Mcdogall này chỉ là nhân vật ngoại vi không quan trọng mang danh là "báo cáo viên LHQ" cho nên mới bị CSVN xem thường chứ thực sự là đặc phái viên LHQ thực thụ với tư cách ở đó th́ sao họ (CSVN) lại có thể "thiếu mặt" trong sứ mệnh khi bà đến quốc gia của họ? Thời chiến tranh lạnh, khi căi cọ nhau tại diễn đàn LHQ, có người lúc bất đồng quan điểm đă bất cần phép lịch sự, cởi giày gơ lên bàn (có lẽ họ là những quốc gia siêu cường với nhau cho nên chẳng ngán) chứ CSVN ngày nay sao lại dám xem thường một nhân viên được mang sứ mệnh "đặc nhiệm" của tổ chức LHQ như vậy?

Khi đọc "Thông Cáo Báo Chí...", tôi chỉ thắc mắc và nêu ra đoạn trên. Ngoài ra, các chi tiết tiếp theo là những chuyện rất lớn, rất dài và hoàn toàn lọt khỏi tầm tay can dự của tôi cho nên tôi không dám có ư kiến ǵ. Hoa Kỳ, các quốc gia Liên Âu, Bắc Mỹ, Trung Đông, Nam Á - các quốc gia nằm trong tổ chức LHQ đều có liên hệ đầu tư, làm ăn buôn bán với chính quyền CSVN th́ một khi chính quyền này bất thi hành những điều ước chi đó một khi họ đặt bút kư vào với nhau, đương nhiên họ phải có trách nhiệm trong ưu thế để đặt ra những vấn đề thẳng với chính quyền CSVN. Bao nhiêu cuộc điều tra, nhiều dịp điều trần về nhân quyền và tôn giáo tại VN nhưng cho đến nay người ta cứ cảm thấy như giày mang rồi cởi bỏ, như nước đổ đầu vịt. Ngay như ông VVA và VPII VHĐ GHPGVNTN trước đây sang Úc "điều trần", thế rồi một cuộc điều trần như vậy cũng chẳng đưa đến một thành quả thực tiễn ǵ đáng kể là ngay như cá nhân Ngài Ḥa thượng Thích Quảng Độ cũng vẫn c̣n "tiếp tục bị quản chế" mà "Thông Cáo Báo Chí..." này có nói đến. À! nói về cuộc "điều trần" kỳ ông VVA thực hiện, làm tôi nhớ lại là hồi đó, song song với việc "điều trần", ông VVA với VPII đă để xảy ra vụ vu khống, chụp mũ TT Thích Tâm Minh ở Úc "đi chung trong phái đoàn CA cao cấp của CSVN" nên đă xảy ra một số phản ứng dữ dội trong t́nh h́nh Phật giáo ở đấy. Cho đến nay hồi tưởng lại, nếu mà Quốc Hội Liên Bang Úc biết ra vụ này th́ một dịp "điều trần" như vậy của ông VVA và VPII VHĐ GHPGVNTN sẽ không những không mang lại kết quả ǵ mà nó c̣n gây trở ngại phản ngược. Tại sao? V́ các Thượng Nghị sĩ và Dân biểu Úc sẽ cho rằng một việc trước mắt, xảy ra ngay trước tiền đ́nh Quốc hội của chúng tôi đây mà một phái đoàn ... đến "điều trần" cũng phổ biến không đúng th́ làm sao chúng tôi có thể ghi nhận hoàn toàn được toàn bộ nội dung đă được phái đoàn "điều trần" mô tả, báo cáo.

LHQ, Quốc Hội Hoa Kỳ hay bất cứ Quốc hội nào trên thế giới ngày nay, người ta đều biết những sự xúi giục sai sầm do cuồng tín để gây ra những vụ giết người tập thể ở Mỹ, ở Nam Hàn, ở Phi Châu có nhiều sự việc cũng không đi ra ngoài t́nh trạng sắc tộc và tôn giáo. Hàng trăm ngh́n người trong các buổi lễ Vesak ở Phật giáo trên toàn quốc; kỷ niệm Năm Thánh tại La Vang - Quảng Trị ở Thiên Chúa giáo và; Giáng Sinh tại Mỹ Đ́nh - Hà Nội ở Tin lành. Tất cả các sự kiện đó đă tự giúp cho đảng CSVN nói chuyện với LHQ về vấn đề nhân quyền tôn giáo ra sao có lẽ ai cũng phải biết. Vesak là do chính quyền CSVN đứng ra đăng cai th́ đă đành, thế c̣n những buổi lễ kia ở Thiên Chúa giáo và Tin lành sao cũng giúp cho họ bộ mặt "bảnh bao" để họ dùng làm dữ liệu ứng đối với LHQ? CSVN có nhúng tay chỉ huy, điều động, chỉ thị các buổi lễ rùm beng ngộp người như ở La Vang, Mỹ Đ́nh không? Cho nên, những ai một khi tố cáo về Vesak th́ lời đề nghị, tôi cho rằng công b́nh ở tôi là cũng cần phải nên tố cáo luôn các buổi lễ kia ở Thiên Chúa giáo và Tin lành. Người Phật giáo nào đă từng quay đầu chỉ vào bụng để tố cáo chính ḿnh mà không nh́n bài học của các tôn giáo khác đă và đang duy tŕ, nỗ lực phát triển cương vị của họ ra sao nhằm ảnh hưởng lên dân tộc VN là người Phật giáo đó thiếu sáng suốt. Viết đến đây, tôi cảm thấy se ḷng và quặn thắt tâm tư khi nghĩ đến những khủng hoảng trong nội bộ Phật giáo mà ông VVA là một trong những nhân vật nội cuộc phải dự phần trách nhiệm không nhỏ chút nào trước lịch sử.

Nội dung bài viết, mục đích của tôi có ư nghĩa là đóng cửa chia sẻ nhau. C̣n muốn phổ biến đi đâu để CS họ cười th́ cứ làm. Một khi tôi đă hạ bút th́ đương nhiên tôi có suy nghĩ của tôi. Nếu mai kia tôi chết, tôi muốn đàn em hàng cháu của tôi cứ chờ mà xem quê hương đất nước sau này sẽ có rối rắm chi không liên quan trong vấn đề tôn giáo và sắc tộc là chuyện sau này. Chuyện sau này, nhưng ngày nay nếu lười biếng phóng tầm nh́n để khi nó đến khỏi bị bật ngửa là chuyện của tôi mỗi khi ngồi vào máy Computer.
 


Ngày 21.3.2011
Phan Minh Tài