Vài điều phân tích về buổi ra mắt “Diễn Đàn Cư Sĩ” ngày 15.8.2009 đăng trên trang “vungguomtritue”

 

Trương Thanh Tân

 

 

Khi nay thỉnh thoảng theo dơi những bài viết được đăng trên trang vungguomtritue, theo tôi hiểu, đó là trang lưới ngoại vi của Vp2 VHĐ, mang lập trường ủng hộ tinh thần tranh đấu cho nhân quyền, dân chủ và phục hồi pháp lư sinh hoạt cho GHPGVNTN tại Việt Nam. Nay th́ đọc bài viết của Tuệ Minh ngày 19.8.2009 th́ thấy rằng cái hiểu của tôi khi nay là đúng: “Diễn đàn được thành lập như một tổ chức ngoại vi với chủ trương ủng hộ GHPGVNTN dưới sự lănh đạo của Đại Lăo Ḥa Thượng Thích Quảng Độ”.

 

Trang lưới này có một số bài viết cũng sẵn sàng phản ứng những cá nhân hoặc những nhóm, những tổ chức hiếp dâm lịch sử, bóp méo sự thật, và xúc phạm, bôi bẩn danh dự của GHPGVNTN, của ḥa thượng Thích Trí Quang, ḥa thượng Viện Trưởng VHĐ Thích Quảng Độ như ông Liên Thành, Trần Thanh, Hàn Giang Trần Lệ Tuyền v.v…

 

Và trang lưới này cũng là nơi, nếu tôi không sai, th́ đó là pháo đài tiêu biểu nhất trong việc công kích, chửi bới, mạ lỵ vào các đoàn thể như “Tăng Ni Hải Ngoại”, “Hội thân hữu Già Lam, lễ tổ chức “ngày về nguồn” và dựa vào Giáo chỉ số 9; Thông bạch hướng dẫn thi hành GC 9; Thông bạch 31 để nhai tới nhai lui về hai chữ “tiếm danh” đối với một số các Giáo hội cùng sinh hoạt trong cùng lập trường của phần đông quư thầy trong mấy mươi năm qua tại hải ngoại.

 

Việc lên tiếng để đ̣i hỏi quyền làm người (dân chủ) trong bất cứ xă hội bất công nào cũng là điều mà mọi người phải nên đồng ḷng hưởng ứng. Việc đ̣i hỏi được sinh hoạt b́nh thường cho GHPGVNTN tại VN th́ những ai đă và đang thấy ḿnh là thành viên của GH đó th́ cũng phải có bổn phận tranh thủ để đ̣i hỏi như thế. Tuy nhiên, chúng ta phải nên thành thật trong sự hiểu biết về phạm trù quản trị đất nước và thực thi luật pháp của mọi quốc gia, xem nó có ǵ tương đồng và có cái nào bất xứng, để công việc đ̣i hỏi quyền sinh hoạt GHPGVNTN như vậy đạt được hiệu quả. Thực ra, đây là bài phân tích về buổi ra mắt diễn đàn cư sĩ. Nhưng v́ rằng, sở dĩ có diễn đàn cư sĩ như thế là nó quyện quấn vào danh xưng cũng như nhân sự của GHPGVNTN, cho nên tôi thiết nghĩ phải lược qua vài định chuẩn mà nó đă trở thành từ bây lâu nay ra sao trước khi trở lại chủ đề chính.

 

Trước mắt, về danh xưng GHPGVNTN từ sau năm 1975 đến nay xảy ra hai vị trí có lập trường rơ rệt. Một, với người CSVN th́ họ đ̣i hỏi GH phải xin đăng kư để hoạt động. Hai, GHPGVNTN với lập trường qua ḥa thượng Thích Quảng Độ là không chịu đăng kư, v́ theo ngài, nếu làm thế th́ sẽ như tự ḿnh đưa cổ vào tṛng, nếu họ không cho. (Bởi khi họ cho th́ những điều kiện của một chế độ sẽ được đặt ra cho tất cả các GH, các hội đoàn, đoàn thể …).

 

Ở vế một: Sau khi cộng sản chiếm được miền Nam, dù là chủ nghĩa vô thần, nhưng tiêu diệt tôn giáo là điều không thể nào làm được. Nếu không làm được th́ việc vận động cho mọi thành phần tôn giáo phải đứng vào chung một hàng ngũ như bao nhiêu người dân khác để ủng hộ cho chế độ, đó là điều mà người CSVN đă cố làm từ bao lâu nay như chúng ta đă biết. Và đó cũng là kế sách b́nh thường mà bất cứ chế độ nào lúc lên cầm quyền người dân, quản trị đất nước họ cũng đều thực hiện thủ đoạn y như vậy. Chế độ Đệ Nhất Cộng Ḥa, tổng thống Ngô Đ́nh Diệm, trong cố tâm biến VN trở thành quốc gia Thiên Chúa Giáo toàn ṭng (như rất nhiều tài liệu đă được các sử gia trưng dẫn), tổng thống Diệm vẫn lôi được một vài người PG đứng ra tỏ bày lập trường đối nghịch với tổ chức “Ủy Ban Liên Phái Bảo Vệ Phật Giáo” (tiền thân của GHPGVNTN) đang tranh đấu để bảo vệ lư tưởng, đ̣i hỏi quyền b́nh đẳng tôn giáo mà người Phật giáo thời đó đang thấy trước mắt vị Quốc trưởng của quốc gia ḿnh đi tham dự những buổi lễ mà vị khâm sai đại thần của ṭa thánh Vatican đưa bánh thánh vào miệng ông, trong khi đó ông lại ra lệnh cấm treo cờ Phật Giáo trong một mùa Phật Đản.

 

Khi yêu cầu “đăng kư”, chúng ta hiểu, chắc chắn là CSVN biết được là GHPGVNTN năm 1964 cũng đă đăng kư để xin được sinh hoạt tại miền Nam như lần đầu tiên GH tŕnh Hiến Chương, và được phê chuẩn bằng chữ kư của Trung tướng Tôn Thất Đính qua tư cách Bộ Nội Vụ VNCH vào ngày 29 tháng 1 năm 1964. Cộng Sản Việt Nam cũng sẽ thấy được là ở các nước tự do như chúng ta đang sống đây là ǵ, khi muốn lập hội? Ai cũng thấy biết là công dân muốn lập hội ǵ cũng được cả. Từ tất cả những hội đoàn có thành viên đông đảo cho đến các hội “ăn Táo”, “ăn Nho”, chơi hoa Lan, làm Farm v.v… đều được chính phủ cho phép, nhưng luật pháp yêu cầu là bắt buộc phải đăng kư. Đôi khi chúng ta bực bội đến độ ngay trong nhà của ḿnh đă trả hết nợ ngân hàng, cái cây của chính ḿnh trồng trong mảnh vườn của ḿnh, do ḿnh làm chủ, nhưng khi những cây có tàng lên cao trên 2 mét, nếu muốn đốn ngă nó th́ phải báo cáo cho Council biết, nếu không sẽ bị phạt. Cho đến làm hàng rào, dựng garage, che hiên, nâng mái v.v… mọi thứ nhất nhất đều phải xin phép trước khi làm, nếu không muốn tốn công tháo gở và cả đôi khi phải bị đóng tiền phạt. Những điều tŕnh bày ở vế một này, chúng ta đă tự thấy được cái khó khăn vô vàn ở vế hai với lập trường và ư chí của ngài ḥa thượng Thích Quảng Độ là “chúng tôi không đăng kư để xin xỏ”.

 

Giáo hội Thiên Chúa Giáo VN, với lập trường của họ là một “vấn đề nội bộ” đối với thành tŕ bằng một quốc gia đang có kinh đô tại Ư, nhưng trong những thập niên đầu sau 1975 Vatican cũng xuôi tay, không làm ǵ được trước thực tế là có thành phần “Công giáo yêu nước”, và họ cũng không can thiệp ǵ được số Linh mục bị tù, thậm chí bị tử h́nh. Người ta vẫn cứ làm thinh để đó, miễn sao thực hiện cho được vai tṛ bang giao chứ họ không có khờ khạo để đi tố cáo là “quốc doanh” (hay vốn họ sẵn có yếu tố đó nên họ không cần, hoặc không thể nêu?) đối với nhân sự của họ lúc phải nhận những chức vụ ǵ đó, hay phải họp hành trong các chương tŕnh mà tổ chức ngoại vi mang tên “Mặt trận Tổ quốc” của CSVN điều động.

 

Bây giờ, một GH nào đó, nếu muốn không bị một chế độ buộc họ phải đăng kư để sinh hoạt th́ ta phải làm ǵ? Là phải làm sao lật đổ cho được chế độ đó, chưa hết, bước tiếp theo là phải ghi vào Hiến pháp điều khoản, khi một tổ chức tôn giáo muốn sinh hoạt trong ḷng đất nước th́ không cần thiết phải đệ tŕnh thủ tục để được chính phủ đó phê chuẩn hợp pháp Pháp nhân Pháp lư ǵ cả. Ai làm được điều này? Mà nếu có một Hiến pháp nào ghi như vậy th́ té ra nó trở thành thời kỳ hoang vu hỗn độn và mọi rợ mất. Cũng cần phải nhấn mạnh điểm này, hiện nay, một số thành phần trong chúng ta đ̣i hỏi nhà cầm quyền CSVN phải thực thi và tôn trọng nhân quyền, dân chủ, tự do tín ngưỡng. Nếu chỉ dừng ở đó th́ hóa ra lập trường của ḥa thượng Thích Quảng Độ là bất khả thi mất. Tại sao? V́ nếu CSVN mà thực thi những tính chất xă hội như vậy là sẽ không khác ǵ các quyền như chúng ta đang được hít thở, đang được hưởng ở các nước tự do mà chúng ta đang sinh sống, v́ ở đấy có tự do mọi mặt, nhưng, thiết lập thủ tục đăng kư để sinh hoạt hội đoàn, đoàn thể, giáo hội là việc bắt buộc cho mọi thành phần công dân trong xă hội phải thi hành.

 

Như trên, là tôi muốn nói ra tiêu chí nhất định của một xă hội, nếu xă hội đó được xem là văn minh, c̣n nếu có ai, những bậc cao minh viễn kiến nào thấy có điều chi không thuận, không đúng lư th́ cứ dẫn chỉ để mọi người rút kinh nghiệm, trong đó có tôi cũng rất muốn được học hỏi, chứ đừng có hiểu lầm rồi đem nón cối tṛng lên trên đầu th́ tôi rất khinh.

 

Cả miền Nam Việt Nam “một thời oanh liệt”, trên năm trăm tỉ Mỹ kim được đổ vô đó, trên chín triệu quân nhân Hoa Kỳ thay phiên nhau đến rồi đi, và trên năm mươi ngh́n phải bỏ mạng trên chiến trường của mảnh đất không bằng phân nửa một tiểu bang của Hiệp chủng quốc cờ hoa, và với hàng khối phương tiện chiến tranh hiện đại, hỏa lực tối tân của một siêu cường số một trên hành tinh. Vậy mà họ lại cuốn gói ra đi (lư do là một đề tài khác), để rồi giờ đây họ phải quay trở lại…?  Rồi những ai có điều kiện thuận lợi, cũng nhanh chân bỏ chạy trong những ngày Thủ đô Sài g̣n sắp đi vào chổ tử. Tiếp theo những tháng năm dài sau đó, ai muốn trốn bỏ th́ cũng phải có vàng mới thực hiện được một cuộc hành tŕnh vượt biển của ḿnh. C̣n lại là ǵ? Là những ai? C̣n lại là một quê hương thê thảm, với mấy mươi triệu dân không có phương tiện, không có vàng để thực hiện một chuyến hải hành mà mỗi người phải tốn vài ba “cây”. Không thể có bao nhiêu triệu dân VN là có bấy nhiêu người rời khỏi được biên thùy; không thể có bao nhiêu nhà sư, có bao nhiêu Linh mục là cũng có bấy nhiêu vị cũng rời bỏ được đất nước. Một khi họ không rời bỏ được mảnh đất đang bị đồng minh bỏ rơi, lănh tụ hàng đầu nhanh chân trốn chạy (quân nhân thuộc cấp bị tù, gọi là “cải tạo”), c̣n lại số phận của họ là ǵ, nếu không phải họ bắt buộc phải mang thẻ “Chứng Minh Nhân Dân”? Một khi đă mang thẻ “CMND”, tức pháp lư là công dân của nước đó, một khi là công dân của nước CS đó mà vi phạm luật pháp do họ đặt ra th́ họ sẽ truy tố và bỏ tù. Trường hợp này, nếu ai đang ở hải ngoại th́ CSVN chẳng thể nào đụng tới sợi râu của quư vị, phải không?

 

Tôi muốn nói, “khi diễn đàn cư sĩ” sử dụng hai chữ “quốc doanh” để chỉ cho một GH Phật giáo khi nay bị CS khống chế (song song là họ đang khống chế 80 triệu dân VN từ 34 năm qua) là tại sao quư vị không ở lại VN để chống , để khỏi bị họ khống chế? Quư vị hăy chỉ cho tôi xem những khóa đào tạo Tu sĩ của đạo nào? Giáo hội nào tại VN mà có thể từ chối hay trả lời là chúng tôi tập trung bao nhiêu Tăng sinh, bao nhiêu Chủng sinh là chuyện của chúng tôi chứ các ông không có quyền buộc chúng tôi phải cung cấp danh sách và chương tŕnh giảng huấn? Và hằng triệu Phật tử tại VN hiện nay, có khi họ cũng ngồi nghe giảng kinh cùng lúc với các Tăng Ni sinh về Phật Pháp chứ không thể tất cả những khóa đào tạo thế hệ trẻ đó là “chương tŕnh đào tạo những ông đội lớp nhà tu”. Cái đó là tṛ chụp mũ thiển cận. Ai không cần để cho thế hệ trẻ nó cảm mến lấy ḿnh th́ mới hàm hồ như thế. Tại hải ngoại này đây, có những Tăng sinh phải về VN để mới có thể có một khóa đào tạo đủ số lượng người tham dự theo đẳng cấp quy mô của chương tŕnh. Các vị đừng có vội phủ đầu là những ai về VN mà học như vậy th́ người đó là CS hay “thân cộng” nhé. Họ là con của vị Sĩ quan VNCH đă từng gian nan khổ sở trong “trại cải tạo” hàng mười năm trời chứ không có sướng như một số người. Và quư vị hay xách mé thầy Tuệ Sỹ chứ thật ra Tăng sinh đang ở chùa Giác Hoa của TT Thích Viên Định phải qua chùa Già Lam để theo học Phật Pháp do thầy Tuệ Sỹ đào tạo. Ai không tin th́ cứ gọi về đó mà kiểm chứng. Nói như thế không có nghĩa tôi đánh giá Chư Tăng ở hải ngoại không đủ tŕnh độ giảng huấn về Phật Pháp cho thế hệ kế thừa, nhưng không ai không nhận thấy là tuổi trẻ ở hải ngoại đi xuất gia là rất ít, và do đó khó tập trung đủ số lượng thành viên tham dự cho một chương tŕnh có quy củ dài hạn từ sơ cấp đến trung đẳng rồi cao đẳng hay cử nhân trở lên.

 

Tố cáo hổ lốn bằng hai chữ “quốc doanh” vào hàng chục ngàn Tăng Ni sinh (mặc nhiên trong đó cũng có Cư sĩ) trẻ hiện nay tại VN phải bị đang nằm trong hệ thống GHPGVN là xô họ vào thế đối đầu với vài ba ông bà Cư sĩ trong diễn đàn “cư sĩ ưu tư”. Cũng như Ta không thể xô hàng triệu học sinh, sinh viên đang ngồi dưới những mái trường do Bộ Giáo Dục của CSVN “quản lư” quay mặt đối đầu với các phong trào tranh đấu. Và cũng như chúng ta không thể dại dột quy chụp tội “tiếp tay cho sự cai trị bền lâu” của CSVN vào những ai đă trực tiếp làm điều này như khi họ phải đóng thuế nhập cảnh lúc về VN, v́ quy chụp như vậy, vô t́nh chúng ta tự tỏ cho mọi người thấy chúng ta đang là số ít.

 

Hai chữ “quốc doanh” khi nay tôi nghe một số người lập đi lập lại, nhưng hiểu thực chất t́nh trạng tôi cho đó là đầu óc bệnh hoạn mới viết hay nói ra như thế. Nếu là một GH đă bảo rằng do chế độ CSVN dựng lên rồi điều khiển th́ cái GH đó có c̣n tư cách thẩm quyền ǵ để có thể huy động vốn nhắm vào việc đầu tư kinh doanh ở vị trí quốc gia nữa đâu mà bảo đó là “quốc doanh”? Tôi dám đoan chắc, thế hệ trẻ có học, khi hiểu ra thế nào là “quốc”, thế nào là “doanh” th́ chúng rất có thể sẽ khinh, sẽ thắc mắc cái nền văn chương chữ nghĩa của hệ thống nào, thế hệ nào lại có thể hiểu hai chữ đó trong ngữ nghĩa VN  một cách lạ đời như vậy? C̣n nếu ở đấy chỉ có nghĩa dùng để mỉa mai mà thôi th́ nó lại bị rơi vào lỗ trũng rẻ tiền. Cho nên chúng ta cứ nh́n thẳng vấn đề, chiến tranh VN đă để lại trong mọi tầng lớp người dân, bất luận là thầy tu, quân nhân, chính khách hay dân đen đều không thể tránh được thảm cảnh thân nhân ruột rà bị giết bởi bàn tay của phía bên nầy hoặc phía bên kia. Mỗi bên Nam Bắc VN đều có hàng trăm ngàn lính tử trận, hàng triệu thường dân chết oan trong chiến cuộc, thử hỏi trong số họ ai mà không có người thân? Nếu chúng ta thuần quy CS vào trách nhiệm này là chúng ta sẽ tiếp tục kéo theo măi măi ḷng hận thù của nhiều triệu người VN tiếp tục đứng trên hai bờ tuyến đối đầu và sẽ sẵn sàng chém giết nếu có cơ hội mà bên nào cũng bị rơi vào hiểm lộ bắt buộc cả. Đó là chưa nói đến hàng chục ngh́n con em đă bỏ mạng khi chiến đấu với bọn Tàu và Khmer đỏ năm 1979. Lúc đó chúng ta ở đâu? Làm ǵ? Và đă có lên án phường xâm lăng Hán tặc ra sao? Rơ ràng là bất cứ chế độ nào, ai cầm quyền trong năm 1979 đều cũng phải hành động để chuyển quân đề kháng y như vậy. Tôi là người đă trưởng thành trong thời chiến tranh, là người đă từng sống ở vùng nông thôn, và tôi cũng từng ở ngay Thủ đô Sài g̣n cho nên tôi đă chứng kiến và, như nhiều người dân VN nếm đủ mùi gian lao do chiến cuộc cho đến sau khi nó được kết thúc. Các bạn nào có thể chỉ ra cho tôi là thời chiến tranh VN, người dân, nhất là vùng nông thôn không bị kẹt giữa hai lằn đạn? Không bị trên đe dưới búa? Không bị nằm trong cảnh đêm dài tăm tối: ban ngày th́ Quốc Gia quản trị, nhưng khi đêm xuống th́ là CS “quản lư nhân dân”? Những nơi như vậy, khi hai bên xáp trận th́ người dân chỉ biết túa chạy ra giữa đồng ruộng trống, đợi khi bom đạn tạm ngưng th́ lại phải quay về nhà. Có lúc, có những vùng khi VNCH không bám trụ tay súng để giữ dân được th́ CS làm chủ t́nh h́nh. Và các vùng như vậy được hai bên đặt cho hai cái tên, c̣n người dân cũng tự gọi ḿnh bằng một tên khác nữa. Với VNCH th́ đó là “Vùng Việt Cộng”; vói CS th́ “vùng cánh mạng giải phóng”; c̣n những đồng bào xấu số gọi là “vùng bị chiếm” để giảm thiểu hiểm họa cả làng bị ăn bom, hay “cách mạng” mang vào rừng đọc “bản cáo trạng” dă chiến rồi đào lỗ chôn sống hoặc bắn bỏ.

 

Thời chiến tranh VN, tại Mỹ có đảng CS Mỹ hoạt động hợp pháp, nhưng Mỹ lại mang quân sang VN chống cộng, và nay th́ cũng chính Mỹ vào bắt tay với CSVN. Năm 1954, Vatican th́ “xúi” Mỹ dùng bom nguyên tử thả xuống VN để tiệu diệt đám “bộ đội” đang bao vây Pháp tại Điện Biện Phủ, rồi nay th́ cũng chính Vatican xin giao hảo quan hệ ngoại giao với CSVN. Đem các thực lực đó ra, ôn lại trong đầu để rút kinh nghiệm th́ xin lỗi, cái tổ chức PG đang bị mỉa mai ẩu tả là “quốc doanh” thực chẳng thấm béo vào đâu cả. Đâu vài ba ông thầy đang lănh đạo GHPGVN, phải có mặt trong một số các chương tŕnh sinh hoạt nào đó mà có cán bộ của “MTTQ” ngồi đó nghểnh tai theo dơi th́ không đủ nói lên lư do để bất cứ ai mỉa mai là “quốc doanh” lên cả mấy mươi triệu con người, gồm Tăng Ni và đồng bào Phật tử đang sống và hành đạo tại VN. Cũng như ông Hồng Y Phạm Minh Mẫn nói năng, yêu cầu ǵ đó khi ở trong nước cũng như lúc ra hải ngoại lại bị “đồng hương” chửi ông thậm tệ, nhưng đối với các giới chức lănh đạo ở Vatican, tôi nghĩ họ đang cười ngất rằng “cái đám nhóc không biết ǵ hết mà cứ ồn ào” chứ họ đâu có treo bát hay lột áo ông Hồng Y?

 

Xin lỗi tôi đă dài ḍng, nhưng suy cho cùng th́ nó rất ngắn để có thể nói hết được tâm trạng chung hiện nay trong t́nh h́nh nội bộ của Phật Giáo Việt Nam và chuyện đất nước.

 

Bây giờ, xin hăy phân tích vài điều mà nội dung “buổi ra mắt diễn đàn cư sĩ ưu tư trước tiền đồ đạo pháp và dân tộc” được tổ chức vào hồi 19 giờ (California), thứ 7, ngày 15 tháng 8 năm 2009, đang được online trên trang vungguomtritue.

 

Diễn đàn được điều hợp bởi “Cư sĩ Tuệ Vũ…”. Phần chính là “B́nh Luận Gia Lư Đại Nguyên” diễn thuyết. Có “Linh mục Nguyên Thanh – đại diện Thiên Chúa Giáo mà Tuệ Minh khi viết bài tường thuật đă vinh tôn kính trọng: “tuy không cùng chung tôn giáo nhưng Ngài vẫn cảm thấy như đang tham gia vào trong một đại gia đ́nh…” (ô hay, trong khi nội dung của diễn đàn lại lôi thầy Tuệ Sỹ, thầy Quảng Ba, quư thầy trong những buổi lễ mang tên “Ngày Về Nguồn” v.v… ra mà báng bổ? Cái này tôi cương quyết cho là vọng tâm chỏng gọng một thời trong lịch sử của giới Cư sĩ VN). Nào, xin ngưỡng bạch, cung thỉnh Chư tôn Thiền đức, các nam nữ Phật tử hăy tuần tự chiêm nghiệm cung cách mà tâm chất Phật nếu thực sự có (?) của con nhà Phật Giáo được thể hiện qua diễn đàn này. Đặc biệt là diễn đàn được “chứng minh” nhằm bảo tŕ và thể hiện danh dự, phẩm chất của tinh thần Phật Giáo nói chung và GHPGVNTN nói riêng là hai vị Tăng, đó là ḥa thượng Thích Thiện Tâm (Canada) và thượng tọa Thích Giác Đẳng (USA).

 

1) Khởi sự bước vào chương tŕnh th́ có ba hồi chuông trống Bát Nhă đàng hoàng trước khi chào cờ, tưởng niệm chư liệt vị tiền bối hữu công mà Tuệ Minh đă viết: “Buổi lễ bắt đầu bằng 3 hồi chuông trống Bát Nhă với những âm thanh hùng tráng (?) và trang nghiêm để cung thỉnh chư Tăng quang lâm diễn đàn”. Từ thuở bé thơ được ông bà nội lẫn ông bà ngoại và cha mẹ dẫn đi chùa cho đến nay, chưa một lần tôi có thể được nghe bất cứ thời giảng nào của một vị giảng sư hay bất cứ một đoản văn chương nào trong Phật giáo mà lại có thể mô tả “3 hồi chuông trống Bát Nhă với những âm thanh hùng tráng” bao giờ? Khi đọc đoạn văn đó của Tuệ Minh, tôi có cảm giác Tuệ Minh là một chiến tướng đang cổ vơ khúc quân hành cho quân nhân xung trận hay tiếng trống Mê Linh của hai chị em Trưng Vương trong cuộc chiến tranh vệ quốc vào năm 43 sau Tây lịch.

 

2) Thật vậy, âm thanh, khí giọng trong “buổi ra mắt diễn đàn” (đây là quyền nhận xét của tôi) từ “b́nh luận gia Lư Đại Nguyên” cho đến khí phách hùng hồn (?) đặt ra câu hỏi của Tuệ Vũ tôi nghe như những tướng quân hô xung phong hay những giáo điều hiệu triệu cho một đoàn quân tuốt đao ra khỏi vỏ.

 

3) Tuệ Minh viết:  “Trong phần chào mừng quan khách, ủy viên đặc trách ngoại vụ của Diễn đàn đă nêu lên những tấm gương trong lịch sử Phật giáo Việt Nam, từ thái sư Khuông Việt, Ngô Chân Lưu của thời Đinh và tiền Lê cho đến vua Trần Nhân Tông, Trần Hưng Đạo, là những cao tăng đă hết ḿnh góp sức trong công cuộc xây dựng và bảo vệ quốc gia trong cơn nguy khốn”.

 

Không ai, nếu hiểu về lịch sử dân tộc lại có thể phủ nhận công lao với những chiến công hiển hách trong công cuộc bảo vệ quê hương, bờ cơi, giống ṇi trong hai thời đại chận Tống đánh Nguyên Mông của hai Vương triều Lư, Trần. Nhưng phải nên hiểu, khi viết: “từ thái sư Khuông Việt, Ngô Chân Lưu của thời Đinh và tiền Lê…”, với câu văn như thế làm người đọc sẽ hiểu sai “Khuông Việt, Ngô Chân Lưu” là hai người. Hơn nữa, khi nói “thái sư Khuông Việt” tôi e không đúng. Thái sư là chức quan đứng đầu hàng tam công trong các triều đ́nh phong kiến, c̣n Khuông Việt là danh xưng đặc biệt mà Đinh Tiên Hoàng đă tôn ban cho nhà sư Ngô Chân Lưu có công lớn trong công cuộc Khuông pḥ để trụ vững đất nước Việt vào năm thứ hai, niên hiệu Thái B́nh (971). Rồi tiếp theo câu: “…Trần Nhân Tông, Trần Hưng Đạo, là những cao tăng…” th́ hoàn toàn sai. Chỉ có vua Trần Nhân Tông, sau khi trao ngôi báu lại cho con là Trần Anh Tông rồi xuất gia tu hành. C̣n Trần Hưng Đạo (Trần Quốc Tuấn) sau khi cho quân Nguyên nếm mùi “ba phen đại bại đành bỏ mộng xâm lăng nước ta” ông vẫn là vị tướng, vị vương, gọi là “Hưng Đạo Đại Vương” chứ ông có đi xuất gia đâu mà gọi là “cao tăng”?

 

4) Tuệ Minh viết: “Tiếp đến, ủy viên đặc trách nội vụ của Diễn đàn đọc bức tâm thư nói lên những niềm ưu tư của những cư sĩ trước hiện trạng đồng bào tại quốc nội đang bị đói nghèo, nhân quyền và tín ngưỡng đang bị tập đoàn “quỷ đỏ” dày (giày) xéo trong gần 35 năm qua. Bản tâm thư cũng nói lên những đau thương mà người Phật tử phải đang chứng kiến trước cảnh những tổ chức như Thân hữu già lam, Tăng Ni Hải Ngoại, Về Nguồn và các tổ chức tiềm danh GHPGVNTN đang biến tướng giáo lư bát chánh đạo để rồi ḥa hợp với Cộng sản Việt Nam”.

 

Phần nầy phải chăng đó mới là trọng tâm của “diễn đàn”? Vào đoạn đầu của phần nầy sao mà giống ông Liên Thành bỏ quê bỏ nước “ra đi đêm 29 rạng ngày 30.4.1975”, lúc đó tuổi đời c̣n là chàng thanh niên chỉ mới ngoài 30, rồi điềm chân tọa thị v́ miếng cơm manh áo nơi xứ lạ quê người, không tham gia vào đảng phái chính trị nào hết. Rồi bảo: “tôi chỉ có đảng quân đội”, trong khi “đảng quân đội” VNCH đó có nhiều quân nhân can trường dũng cảm, dám tuẩn tiết như Nguyễn Khoa Nam, Lê Văn Hưng, Lê Nguyên Vỹ, Nguyễn Văn Phú; và dám đương đầu cho đến khi bị địch quân bắt sống như Nguyễn Vĩnh Nghi, Lư ṭng Bá và Hồ Ngọc Cẩn th́ quả thật rất đặc sắc cho ông đảng viên quân đội Nguyễn Phúc Liên Thành. Thế mà dám lên mặt phỉ nhổ họ “ươn hèn”? Tôi xin có một cái ngoặc ở chỗ này: Ngày 1.11.1963, lúc cuộc bao vây Dinh Gia Long và Thành Cộng Ḥa đang diễn ra, Trung tá Nguyễn Vĩnh Nghi từ Phan Rang điện về Bộ Tổng Tham Mưu hỏi các tướng lănh là nếu có cần chiến đấu cơ tại phi trường Phan Rang th́ ông sẽ cho cất cánh để vào tiếp ứng (hăy đọc Việt Nam Nhân Chứng của cựu Trung tướng Trần Văn Đôn).

 

Cái “ưu tư của những người cư sĩ trước hiện trạng đồng bào tại quốc nội đang bị đói nghèo” nầy th́ thầy Tuệ Sỹ, Giáo sư Lê Mạnh Thát đă phải mang bản án tử h́nh từ buổi rất là b́nh minh của thời “bao cấp” CS. Trong đó cũng có một người phụ nữ bị bắt chung, mà người phụ nữ đó vào năm 1966 Đại tá Nguyễn Ngọc Loan đă hăm he: “Nếu bắt được tao sẽ “chơi” trước thiên hạ cho biết tay”. Người phụ nữ đó là Ni sư Thích Trí Hải, mà bà cũng là một trong những nhà văn của miền Nam mang tên Phùng Khánh.

 

Tuệ Vũ th́ đem đoạn viết của Tâm Quảng ở Canada nói về thầy Tuệ Sỹ trong bài “Bao dung Tôn giáo, thượng tọa Tuệ Sỹ và tôi” ra để mớm ư, tạo thành câu hỏi (?) cho ông Lư Đại Nguyên giải thích. Mà rồi ông Lư Đại Nguyên giải thích ra sao? Tôi không hơi đâu để nghe cho hết lúc đầu ông kể tràng giang đại hải về chuyện Thạch Hầu Vương lên thiên cung đại náo, mặc dù tôi rất khoái đọc Tây Du Kư, và đă từng “quây film” cho bạn tù “cải tạo” xúm nhau nghe vào những giờ giấc trước khi tiếng kẻng tù báo ngủ. Ông Lư Đại Nguyên từ Tuệ Vũ đem trích đoạn bài viết của Tâm Quảng, lẩn quẩn về thầy Tuệ Sỹ th́ tôi nghĩ bài viết của ông Tâm, tôi đă hầu chuyện với ông ấy v́ vài viện dẫn tôi cho là không đáng khi ông ta nhắm vào thầy Tuệ. C̣n những chuyện nào là Thân hữu Già Lam, Tăng Ni Hải Ngoại, Về Nguồn và “các tổ chức tiếm danh GHPGVNTN” th́ cho tới giờ nầy, phải nói trắng ra là không riêng ǵ tôi, mà hầu như ai có suy nghĩ, có hiểu biết, có lập trường kiểm chứng trước khi tin (như lời dạy của Phật cho những người dân xứ Ka-La-Ma) th́ nó vô cùng chán ngán. Tuệ Vũ, trong diễn đàn “chiếu tướng”, nhắm thẳng và nêu đích danh thầy Tuệ Sỹ và thầy Quảng Ba lên danh mục để bửa. Và đem ráp nhập vào phần nầy th́ Cư sĩ Tuệ Minh lên giọng đem Bát Chánh Đạo qua câu sau đây để ra vẻ là người liễu đạo: “…tiếm danh GHPGVNTN đang biến tướng bát chánh đạo để rồi ḥa hợp với Cộng sản Việt Nam”.

 

Con cũng là một Cư sĩ, nhưng có lẽ là một Cư sĩ quèn cho nên không dám giảng giải giáo lư “Bát Chánh Đạo” mà các ngài đă làm cho nó “biến tướng” thế nào ấy để thời gian vài năm trở lại đây con nghe thấy người ta cứ lập đi lập lại hoài trong các văn bản, trong những bài viết, trong nhiều buổi “hội thoại”. Con chỉ biết đại khái là giáo lư ấy mang chữ Chánh đi đầu, và sau đó được phân mục là Kiến, Tư Duy, Ngữ, Nghiệp, Mệnh, Tinh Tấn, Niệm và Định. Giáo lư nầy do đức Phật thuyết minh từ trên hai ngàn năm trăm năm trước. Lúc đó không có Ki Tô Giáo, không có Hồi Giáo, không có các chủ thuyết Tự Do hay Cộng Sản, và lại càng không thể có GHPGVNTN cho quư ngài “tiếm danh” để phải bị “Điễn đàn Cư sĩ” với bài viết của Tuệ Minh lên án là “tiếm danh”, rồi làm cho “biến tướng bát chánh đạo”. Phải đâu rằng “Diễn đàn cư sĩ” hay “Cận sự Nam” Tuệ Minh là được phép độc quyền quy định giáo lư Bát Chánh Đạo sẽ trở thành điều mà ở đấy – các thành viên của diễn đàn – qui định là nó sẽ bị “biến tướng”, nếu không nghe, không tuân lệnh, không làm theo chỉ thị của Vp2 VHĐ, ông Vơ Văn Ái, cô Ỷ Lan, Pháp sư Giác Đức v.v… dựa vào vị trí của ngài Ḥa Thượng Viện Trưởng Thích Quảng Độ?  Thế rồi trong tất cả những quốc gia có đạo Phật th́ quốc gia họ không có GHPGVNTN để ai “tiếm danh”, không có Pḥng Thông tin Phật giáo Quốc tế, không có Vp2, không có “Ngày Về Nguồn”, Hội Thân hữu Già Lam”, không có Tăng Ni đang tu hành ở Hải Ngoại v.v… th́ Bát Chánh Đạo nơi xứ họ là bị “biến tướng” hết hay sao? Nói chung, lịch sự nhất để biết rằng, mọi người có một tư duy để sống, để đến với Phật giáo từ mọi chiều kích khác nhau và nên gạt phắt ra ngoài các thể loại ngôn ngữ “quỷ ma” (không phải từ của tôi) của những kẻ hỗn xược gán lên trên đầu Tăng Ni Hải Ngoại không cùng quan điểm với ḿnh mà căn bản là từ các quyết định tẩy chay, khai trừ hỗ lốn. 

 

5) Tuệ Minh viết: “Nhắc lại một sự kiện gần đây về âm mưu tôn giáo vận hải ngoại từ nghị quyết 36 do băng đảng cộng sản Việt nam kư kết với tổ chức Phật giáo quốc doanh, bức tâm thư kêu gọi mọi người dân thuộc mọi tôn giáo đoàn kết chặc (chặt) chẽ với nhau để tạo nên một nguồn sức mạnh tập thể nhằm đánh găy âm mưu tiêu diệt tôn giáo của các thế lực vô minh”.

 

Vậy th́ “nghị quyết 36” là một văn kiện đặc thù được “kư kết” giữa nhà nước CHXHCNVN (CSVN) với GHPGVN (ở đây diễn đàn gọi là “Phật giáo quốc doanh”) ?. Chổ này thật là mộng mị khi cho rằng nghị quyết 36 là một văn kiện giữa CSVN với GHPGVN kư với nhau – “do băng đảng cộng sản Việt nam kư với tổ chức Phật giáo quốc doanh”. Tôi chẳng có quen thân ǵ với ai có chức ở chỗ gọi là “quốc doanh”, nhưng trên b́nh diện viết lách mà thế nào nó không ít th́ nhiều sẽ liên can đến lịch sử nên lương tâm không thể bẻ cong mà đành phải nhận thức sao nói vậy đấy thôi.  Và bởi khi kết án GHPGVN như vậy hèn chi không đem Linh mục Nguyên Thanh vô diễn đàn để rồi tiếp: “mọi người dân thuộc mọi tôn giáo đoàn kết chặc (chặt) chẽ với nhau”. Phải chi từ sau khi chia đôi bờ vĩ tuyến vào năm 1954 mà con người, đặc biệt là giới lănh đạo biết ư thức được giá trị quư báu của sự “đoàn kết chặc (chặt) chẽ” giữa các tôn giáo với nhau th́ số phận miền Nam đâu phải như ngày hôm nay? Tôi cũng có đứa cháu kêu bằng cậu ruột đi xuất gia và nó đang phải theo học trong chương tŕnh đào tạo giảng sư tại VN nhưng khi tôi gọi điện thoại hỏi chuyện để trắc nghiệm th́ nó chả hiểu “GH quốc doanh”, “nghị quyết 36” hay “đội lốt nhà tu” là ǵ cả mà nó chỉ cắm đầu học giáo lí cùng một vài bộ môn ngoại điển. Và khi tôi hỏi: “Trong suốt các chương tŕnh giảng huấn, có đề mục nào được xem là một phương thức cần phải học nhằm chống lại một tôn giáo khác không?” -  Cười và trả lời:  “Không có vậy đâu, nhưng về lịch sử th́ phải học để biết”. Sau khi cúp điện thoại, bước ra ngoài nhả vài hơi thuốc lá, nh́n lên bầu trời đang đầy sao, tôi tự nghĩ: Cái đầu của tuổi trẻ nó không bị bẩn như phần đông những người lớn.

 

6) Và Tuệ Minh viết tiếp: “Trong phần giải đáp những ưu tư của Cư sĩ, b́nh luận gia Lư Đại Nguyên đă giải thích tường tận chi tiếc (tiết) các vấn đề trải rộng từ nghị quyết 36 tôn giáo vận của CSVN, các nhóm ly khai đang tiếm danh GHPGVNTN, sư sải (săi) quốc doanh căi mướn cho sự đê hèn của chế độ CSVN trước việc CS Tàu âm mưu xâm chiếm đất nước”.

 

Đâu phải chỉ có Lư Đại Nguyên, Tuệ Minh hay vài ba nhân vật nào đó mới biết ưu tư đến tiền đồ của dân tộc, đạo pháp, và trước hiểm họa tụi Tàu ăn hiếp tiểu quốc Việt Nam? Tôi dám mạnh dạn xem thường và điểm diện là quư vị đang nói dóc, khi tôi ôn lại thiệt hại mà thân nhân của tôi đă có người hy sinh thân thể để trực diện chống lại quân xâm lăng “Hán tặc” vào vùng thượng du Bắc Việt trong năm 1979. Trong khi đó, ông Lư Đại Nguyên, nếu sinh năm 1930 th́ năm đó (1979) 49 tuổi ông đă lên án bọn Tàu để ủng hộ, cổ động cho thế hệ trẻ đang ôm súng nơi biên ải bằng những lời lẽ ǵ lúc đó? C̣n Tuệ Minh, tôi không biết ông bao nhiêu tuổi, tuy nhiên ông cứ tự thành thật với ḷng ḿnh là khi tổ quốc lâm nguy như vậy ông đă làm ǵ? Viết được bao nhiêu bài hiệu triệu cho tuổi trẻ, sinh viên học sinh và mọi người dân sẵn sàng chống giặc phương Bắc lúc đó?  Hay, bởi v́ CS đang cầm quyền tại VN. Mà hễ CS cầm quyền th́ tao làm thinh, trông cho Tàu tặc tấn chiếm toàn cơi VN, tiêu diệt sạch sành sanh CSVN rồi hăy hạ hồi phân giải? Ôi, nếu thế th́ lũ trẻ thương binh (cũng nạn nhân của bọn CS già đầu) từ biên giới phía Bắc hay từ lănh thổ Cao Miên, đang lê thân trung niên tàn phế trên xứ mẹ nó hận thù tất cả mọi đám to đầu đang phân ranh nhiều giới tuyền trên nhiều quốc gia một cách vô t́nh bạc nghĩa.

 

Cho đến phần cuối trong bài viết của Tuệ Minh này, tôi vẫn c̣n đọc thấy luận điệu gọi là “các nhóm ly khai tiếm danh GHPGVNTN” được lập đi lập lại. Một sự thật hiển nhiên, không thể chối căi được với lịch sử là Thông bạch 31, kư ngày 24 tháng 8 năm 2008 bằng chữ kư của ngài ḥa thượng Thích Quảng Độ, do những ai đă phúc tŕnh, đă đề nghị để không công nhận sự trực thuộc của họ vào vai tṛ lănh đạo của Viện Trưởng th́ thôi chứ sao lại đá ngược trở lại rằng họ “ly khai”, “tiếm danh”? Nội cái lối chữ nghĩa dùng hai chữ “động viên”, thay v́ cổ xúy, khuyến khích, thúc đẩy trong bài viết cũng làm cho tôi nghi ngờ chính quư vị mới là những kẻ tự khuấy động để chặt ĺa tay chân thủ hạ của ngài ḥa thượng Viện Trưởng Thích Quảng Độ lúc nào ngài không hay biết. Có nơi người ta mạt sát danh xưng GHPGVNTN với một câu rất là thậm tệ là “tạo sinh vô tính”. Rồi trong diễn đàn “chính nghĩa và cờ vàng Quốc Gia” người ta cũng chửi bằng hai chữ “súc vật” đến không c̣n một bậc tôn sư khả kính nào mà quư vị không chịu đưa vào phần nghị luận để lên tiếng phản ứng mà lại toàn năm này qua tháng nọ cứ là “quốc doanh”, “tiếm danh”, “thân hữu già lam”, “tăng ni hải ngoại”, “về nguồn”, “ly khai”, “phản chống” là nghĩa làm sao???

 

Sau vụ Liên Thành bán sách ở Úc, vô internet bấm 4 chữ “Biến động miền Trung” vào diễn đàn nghe Chí Việt với Hồng Hạnh điều hợp chương tŕnh cho ông Liên Thành tiếp tục chửi thấy Trí Quang với đức Đệ Tam Tăng Thống, tôi đă nhận ra ngay họ là nhân sự của Thiên Chúa Giáo. Đến khi trở về với danh nghĩa thân cận (cư sĩ), nghĩ rằng sẽ nghe được những âm thanh êm ái, ấm áp, nhưng không ngờ lại tiếp tục bị hành hạ bởi những con người cống cao quái dị và dại dột đến độ mời Linh mục Nguyên Thanh vào mà nghe các ông “cư sĩ ưu tư” lôi thầy Tuệ Sỹ, thầy Quảng Ba và các đoàn thể, các tổ chức khác của Phật Giáo ra mà chửi bới tố khổ.

 

7) Đây là phần được tôi xếp vào sau nhưng lại là phần không kém quan trọng, v́ nó hệ trọng đến danh dự của tinh hoa Phật Giáo và cương lĩnh, lập trường của một Giáo Hội chân chính.

 

Cả ông Lư Đại Nguyên lẫn Tuệ Vũ đều tuyên bố như một thứ phát ngôn nhân có khí phách để thể hiện bản tâm của GHPGVNTN nói riêng và Phật Giáo Việt Nam nói chung bằng những chủ trương qua lợi khẩu như sau:

 

- “Tôn giáo không làm chính trị, đó là lối nói của người CS”.

- “Tôn giáo không cầm quyền chứ không phải không làm chính trị”. (nghĩa là phải làm chính trị - người viết)

 

Ở đây, “Tôn giáo không cầm quyền”, nếu nh́n vào Phật Giáo ở khía cạnh nào đó để thấy nó như là một Tôn giáo th́ đúng. Nhưng đối với một số các tôn giáo khác như Thiên Chúa Giáo hay Hồi Giáo th́ câu nói đó sai.

 

Chúng ta hăy dẫn tài liệu để xem Phật giáo phải nên làm chính trị, nếu không th́ đó là “lối nói của người cộng sản”:

 

* Diễn văn Phật Đản Pl 2520, ngày rằm tháng 4 âm lịch – 1976 của Viện Hóa Đạo GHPGVNTN đă thẳng thắn nêu ra trước chế độ CSVN qua những cuộc vận động của Phật giáo năm 1963, 1965 và 1966 như sau :

 

“Điều chúng tôi muốn nhấn mạnh ở đây là: khi phát động và lănh đạo các cuộc vận động trên đây, Giáo hội chỉ nhằm một mục đích duy nhất là ḥa b́nh cho dân tộc, chủ quyền cho đất nước, chứ Giáo hội không nhằm phục vụ cho bất cứ khuynh hướng chính trị nào, ư thức hệ nào hay quyền lợi riêng tư nào”.

 

* Thông bạch hướng dẫn thi hành Giáo chỉ số 9 do HT VT VHĐ Thích Quảng Độ kư ngày 25.9.2007:

 

“Điều 10: “Chủ tịch và các thành viên được thỉnh cử vào Hội Đồng Giáo Phẩm và Hội Đồng Điều Hành các GHPGVNTN – HN không được tham gia hay giữ chức vụ ǵ trong các tổ chức, hội đoàn, đảng phái ngoài Phật giáo”.

 

Từ thuở thái tử Tất Đạt Đa, với quyền bính trên ngai vàng của một vương triều hùng mạnh, nhưng vị thái tử đă không màng đến, tức ngài đă rũ bỏ cả hai phương diện lănh đạo lẫn tham gia chính trị theo lề thói thế tục. Sau khi chứng ngộ quả vị được người đời tôn xưng là đức Phật, gặp một quốc gia đang chuẩn bị khởi binh chinh phạt lân bang, ngài không những đă không tham gia mà c̣n can gián để tránh đổ máu bằng cách: đừng có nên, ở đó mọi người dân họ đoàn kết với nhau lắm v.v… Vậy thế là ḥa b́nh giữa các quốc độ được duy tŕ. Đem chuyện này ra đây quư vị chớ có biện giải để phản bác theo kiểu chụp mũ tôi ủy mị, chủ bại, ru ngủ. Gia đ́nh tôi, bản thân tôi đă từng nếm quá dư nỗi đau thương bởi chiến tranh. Ai có hăng tiết th́ cứ tuỳ thích. C̣n chuyện đ̣i hỏi cho một VN có tự do dân chủ là chuyện không phải độc quyền ở một ai, mà nó luôn luôn là ư muốn của mọi người dân Việt từ thuở nền đệ nhất Cộng Ḥa được thành lập tại miền Nam cùng mọi người dân phía bên kia vĩ tuyến.

 

Trách cứ và bảo rằng “Tôn giáo không làm chính trị là lối nói của cộng sản”, nếu đem câu ấy mà áp dụng vào GHPGVNTN là chính quư vị đang to tiếng tố cáo, lên án ngài ḥa thượng Thích Quảng Độ chứ ủng hộ ǵ? Ngài đă chỉ thị là cán bộ của ngài “không được tham gia hay giữ chức vụ ǵ trong (các) đảng phái ngoài Phật giáo”. Nếu đảng ở đây là những đảng như “đảng xă hội đen”, “đảng khủng bố”…, th́ lại càng không thể. Vậy nó là đảng ǵ mà ngài muốn nói đến, nếu không là đảng phái chính trị?

 

Thầy Viên Định cũng đă không thể nói ǵ khác hơn khi bị CA Quận B́nh Thạnh sách nhiễu “là mặc dù chúng tôi không làm chính trị, nhưng thái độ chính trị th́ chúng tôi phải có”. C̣n hiện nay ở đây, nơi “diễn đàn cư sĩ ưu tư trước tiền đồ đạo pháp” th́ hô hào phải làm chính trị, nếu không là lời của CS?

 

Quư vị có biết là có một số người trong xă hội đă bị một số người khác lên lớp: dốt về lịch sử, c̣n chính trị th́ mù tịt? Mà thật, làm việc ǵ, được xem là hợp pháp và có hiệu quả th́ phải có sở trường của ngành nghề chuyên môn. Những Tăng già, bản thệ trong cuộc đời họ là học giáo lư, là tu hành và d́u giúp những ai đi sau ḿnh để cùng đến với mục đích gỡ bỏ phiền lụy khổ đau trong cuộc đời chứ họ đâu có nộp hồ sơ xin theo học ngành chính trị để làm ǵ? (chuyện Pháp sư Giác Đức th́ cứ hỏi ổng). Một bệnh nhân khi cần đến sự giúp đỡ từ người khác mà người đó nếu không phải bác sĩ hay y tá mà nhúng tay vào lỡ có bề ǵ th́ người đó sẽ gặp rắc rối. Đàng này mấy ông mở diễn đàn mang tên “cư sĩ ưu tư…” ǵ đó rồi cổ vơ mấy ông thầy phải làm chính trị, bằng không th́ mấy ông hằn học nếu không làm “là cộng sản nói”, “là cộng sản ru ngủ”?

 

Tôi có một đề nghị là quư vị hăy thử tŕnh lập luận trên của quư vị đến ngài HT Thích Quảng Độ để xin ngài phê chuẩn rồi đưa nó vào Biên Niên Sử của Phật Giáo xem sao? Bởi nó rất là quan trọng, mà sẽ di hại đến các thế hệ mai sau chứ không thể tùy hứng nói năng hành động ưa hay không ưa theo thị hiếu lâm thời.

 

Ngày 22 tháng 8 năm 2009. 

Trương Thanh Tân